Sahte Altın Nasıl Anlaşılır? Evde Yapılabilecek Testler ve Kuyumcu Yöntemleri
Altın Gümüş Fiyatları Kuyumcu Ekibi
Güncelleme:
4 dk okuma
Sahte altının iki türü vardır: hiç altın içermeyen kaplama ürünler ve gerçek altın olup ayarı damgasından düşük olanlar. İlkini evde birkaç testle yakalayabilirsiniz; ikincisi kuyumcu analizi gerektirir. Bu rehber, tezgâh başında her gün kullandığımız yöntemleri sıradan bir alıcının uygulayabileceği şekilde anlatır. Hiçbir ev testi kesin değildir; şüphe varsa ayar tespiti yaptırın.
Canlı fiyatlar (9 Eylül 2026)
Evde yapılabilecek 6 kontrol
- Damga ve gramaj tutarlılığı. Sarrafiyede Darphane gramajı bellidir: çeyrek 1,754 g, tam 7,016 g, ata 7,216 g. 0,01 g hassasiyetli terazide belirgin sapma kırmızı bayraktır. Takıda 916/750/585 damgasını arayın; damgasız ürün şüphelidir.
- Mıknatıs testi. Altın manyetik değildir. Güçlü bir neodimyum mıknatıs ürünü çekiyorsa içinde demir veya nikel var demektir. Çekmemesi ise gerçek olduğunu kanıtlamaz: bakır, kurşun ve tungsten de manyetik değildir.
- Ses testi. Sikke altın sert bir yüzeye düşürüldüğünde uzun, tiz ve çınlayan bir ses verir; bakır ve kurşun alaşımları kısa ve boğuk ses çıkarır. Tecrübeli sarraflar çeyreği sesinden tanır.
- Seramik çizgi testi. Sırsız seramik (fayansın arka yüzü) üzerine ürün hafifçe sürtülür: altın sarı iz bırakır, kaplama ürünler siyah veya gri iz bırakır. Ürünü çizebileceği için yalnızca kenar noktasında uygulayın.
- Renk ve aşınma kontrolü. Kaplama ürünlerde kenar, halka içi ve sürtünen bölgelerde alttaki metal (gümüşi veya bakır rengi) görünür. Altın homojen renktedir; solma ve pullanma yapmaz.
- Yoğunluk (Arşimet) testi. Ürünü tartın, ardından suya daldırılmış halde tartın; ağırlık ÷ (kuru ağırlık − sudaki ağırlık) yoğunluğu verir. Saf altın 19,3 g/cm³, 22 ayar ≈ 17,5, 18 ayar ≈ 15,5, 14 ayar ≈ 13,5. Taşlı ve içi boş ürünlerde uygulanmaz.
Kuyumcunun kullandığı 3 kesin yöntem
- Mihenk taşı ve asit: Ürün siyah mihenk taşına sürtülür, iz üzerine ayara özel nitrik asit damlatılır. İz duruyorsa o ayar doğrulanır, eriyorsa düşüktür. Hızlı, ucuz, yüzeyseldir; kalın kaplamayı yanıltabilir.
- XRF (röntgen floresans) analizi: Cihaz alaşımın element yüzdelerini saniyeler içinde verir; ayar evleri ve büyük kuyumcular kullanır. Tahribatsızdır ancak yalnızca yüzeyin birkaç mikronunu okur.
- Ateş (kupelasyon) analizi: Numunenin eritilerek analiz edilmesidir; tek kesin yöntemdir, ürüne zarar verir. Külçe ve toptan işlemlerde rafineri raporu bu yönteme dayanır.
Tungsten dolgulu külçe tuzağı
Tungstenin yoğunluğu (19,25 g/cm³) altına (19,32) çok yakındır. Bu yüzden içi tungsten, dışı altın kaplı külçeler tartı ve yoğunluk testini geçebilir. Korunma yolu tektir: külçeyi yalnızca rafineri sertifikalı, seri numaralı ve ambalajı açılmamış olarak yetkili satıcıdan almak. Büyük külçelerde ultrasonik test veya delme analizi yapılır. Küçük gramajlı (1-100 g) sertifikalı külçelerde bu risk pratikte yoktur.
Sarrafiyede dikkat edilecek ayrıntılar
Darphane baskısı keskin ve simetriktir: tuğra veya portre hatları net, kenar tırtılları düzgün, yazılar okunaklıdır. Bulanık baskı, kenarında dökme izi, standart dışı çap (ziynet çeyrek 18 mm, tam 22 mm civarı) ve kalınlık uyumsuzluğu şüphe nedenidir. "Gram çeyrek", "mini çeyrek" gibi ürünler Darphane çeyreği değildir; gramaj ve ayar damgası ayrıca kontrol edilmelidir. Bugün çeyrek altın 11.290,35 TL; piyasanın belirgin altında satılan "fırsat" ürünlerine karşı temkinli olun.
Kandırılmamak için üç altın kural
1. Faturasız, damgasız ve sertifikasız ürün almayın. 2. Tanımadığınız satıcıdan, internet ilanından veya sokakta "acil nakit" bahanesiyle sunulan altını almayın. 3. Yüksek tutarlı alımlarda ayar tespitini satın almadan önce, mümkünse bağımsız bir kuyumcuda yaptırın; analiz ücreti, olası kaybın yanında önemsizdir.